Rozwój technologii sprawił, że granica między człowiekiem a maszyną zaczyna się powoli zacierać, zwłaszcza gdy mamy do czynienia z zaawansowanymi systemami AI. Nowe przepisy europejskie, czyli tak zwany Akt o Sztucznej Inteligencji (AI Act), wprowadzają jasne zasady, które mają chronić nas przed manipulacją i błędem. Musisz wiedzieć, że transparentność staje się teraz fundamentem bezpiecznego korzystania z technologii w firmie i w życiu codziennym.
Musisz wiedzieć, z kim rozmawiasz
Podstawową zasadą wprowadzoną przez nowe przepisy jest obowiązek informowania nas o tym, że wchodzimy w interakcję z maszyną. Jeśli Twoja firma planuje wdrożyć robota humanoidalnego do obsługi klienta lub zaawansowanego bota, musisz zadbać o to, by użytkownik od razu wiedział, z kim ma do czynienia. System musi być zaprojektowany tak, aby ta informacja była jasna i wyraźna, najpóźniej w momencie pierwszej interakcji.
Pamiętaj o tym, że nie chodzi tylko o fizyczne roboty, ale o każdy system AI przeznaczony do bezpośredniego kontaktu z człowiekiem. Celem jest to, aby nikt nie został wprowadzony w błąd co do natury swojego rozmówcy.
Wyjątkiem są sytuacje, w których fakt interakcji z AI jest całkowicie oczywisty dla przeciętnego, uważnego użytkownika. Niemniej w przypadku robotów humanoidalnych, które z założenia mają przypominać ludzi, o taką oczywistość będzie coraz trudniej.
Rozpoznawanie emocji pod specjalnym nadzorem
Jeszcze ostrzejsze reguły dotyczą systemów, które potrafią rozpoznawać nasze emocje lub kategoryzować nas na podstawie cech biometrycznych. Jeśli robot humanoidalny korzysta z takich funkcji, podmiot go stosujący ma obowiązek poinformować o tym osoby, wobec których ten system jest używany. Jest to szczególnie istotne, ponieważ takie technologie głęboko ingerują w naszą prywatność.
Warto jednak zaznaczyć, że istnieją pewne wyłączenia. Obowiązek informacyjny nie zawsze będzie dotyczył służb, które wykorzystują systemy AI do wykrywania przestępstw lub ścigania ich sprawców, o ile pozwalają na to odrębne przepisy prawa. W normalnym obrocie gospodarczym transparentność jest jednak wymogiem bezwzględnym.
Deepfake i treści generowane przez AI
Nowe przepisy zajmują się też kwestią tak zwanych deepfake’ów, czyli obrazów lub nagrań, które łudząco przypominają prawdziwe osoby lub wydarzenia. Jeśli korzystasz z systemu AI do generowania takich treści, masz obowiązek ujawnić, że są one sztucznie stworzone lub zmanipulowane. Informacja ta musi być podana w formacie dostępnym również dla osób z niepełnosprawnościami.
Podobne zasady dotyczą tekstów publikowanych w celu informowania opinii publicznej o sprawach leżących w interesie publicznym. Jeśli taki artykuł został wygenerowany przez AI, musi to zostać wyraźnie zaznaczone. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy tekst przeszedł weryfikację przez człowieka lub kontrolę redakcyjną, a osoba fizyczna bierze za niego odpowiedzialność.
Przykład z praktyki: AI w Twojej recepcji
Wyobraź sobie, że prowadzisz nowoczesne centrum medyczne i postanawiasz „zatrudnić” w recepcji robota humanoidalnego, który wyglądem i głosem niemal nie różni się od pracownika. Zgodnie z AI Act, nie możesz pozwolić, by pacjent choć przez chwilę myślał, że rozmawia z żywym człowiekiem.
W takiej sytuacji musisz:
- Umieścić jasną informację (np. głosową lub na wyświetlaczu), że jest to system AI.
- Poinformować pacjenta, jeśli robot analizuje jego mimikę, by ocenić ból czy nastrój.
- Zadbać, by system był bezpieczny i nie naruszał praw podstawowych pacjentów.
Brak spełnienia tych obowiązków może Cię narazić na bardzo wysokie kary finansowe, które mogą sięgać nawet 15 000 000 euro lub 3% rocznego obrotu przedsiębiorstwa.
Podsumowanie
Wprowadzenie AI Act to ogromna zmiana dla wszystkich przedsiębiorców korzystających z nowych technologii. Transparentność i AI Act obowiązki informacyjne to nie tylko biurokracja, ale sposób na budowanie zaufania u Twoich klientów. Jednym zdaniem: jeśli korzystasz z maszyn, które udają ludzi, musisz grać w otwarte karty.
ℹ️ FAQ
1. Czy każdy chatbot musi informować, że jest AI?
Tak, jeśli nie jest to całkowicie oczywiste dla użytkownika, dostawca musi zapewnić, by osoba wiedziała, że rozmawia z maszyną.
2. Jakie są kary za brak informacji o użyciu AI?
Za nieprzestrzeganie obowiązków informacyjnych i przejrzystości grożą kary do 15 milionów euro lub do 3% całkowitego rocznego obrotu firmy.
3. Czy muszę informować o AI, jeśli tekst na moim blogu poprawiła sztuczna inteligencja?
Nie, obowiązek oznaczania tekstu nie dotyczy systemów, które pełnią funkcję wspomagającą przy standardowej edycji lub nie zmieniają istotnie sensu Twojego tekstu.
Jeśli potrzebujesz pomocy prawnej lub chcesz skonsultować swoją sprawę, napisz na adres pl@slmadwokaci.pl lub zadzwoń pod numer 604 168 489.
